Şahinkaya köyü Çaykara’dan başlayarak Solaklı vadisinin doğuya bakan yamaçlarında kuzey-güney istikametinde uzanır. Yüzölçümü itibariyle Çaykara’nın en büyük köyüdür. Doğusunda Koldere köyü, batısında Ormancık ve Çayırbaşı köyleri ile Görnek ve Barma yaylaları, kuzeyinde Akdoğan köyü ve Çaykara ilçe merkezi, güneyinde ise Ataköy beldesi bulunur.
Şahinkaya köyü ismini kuzeyden güneye uzanan yalçın kayalıklardan alır. Kayalıklar hakim ve heybetli bir görüntü arz ederler. Havanın bulutsuz olduğu günlerde bu kayalıklardan denizi bile görmek mümkündür.
Şahinkaya Çaykara’dan başlayarak Hurmalık, Fındıklı, Yeşilalan, Gülveren, Duruca, Hürriyet, Pamuklu, Adalar, Soğuksu, Güneşalan, Subaşı ve Madensuyu mahallelerinden oluşur. Nüfusu kış aylarında iki bin dolaylarında iken, yazın, özellikle fındık mevsiminde beş altı bine yaklaşır. İskan ve gurbet nedeniyle Şahinkaya dışında yaşayan köy nüfusuna kayıtlı vatandaşlar yazın adeta köye akın ederler.
Coğrafi yapının dik oluşu ve jeolojik yapısı nedeniyle Şahinkaya’da zaman zaman seller olmuş ve bu seller mal kaybına neden olmuştur. Öyle ki bazı ev ve mahalleler boşaltılarak başka yerlere iskan edilmiştir.
Şahinkaya’dan Maçka ilçesine, İmroz adasına, Hatay’ın Kırıkhan ilçesine ve Trabzon Pelitli beldesindeki afet konutlarına göçler olmuştur.
Şahinkaya’da geçim geçmiş dönemlerde tarım ve hayvancılığa dayanıyordu. Özellikle mezraların ve Kuşmer yaylasının hayvancılığa elverişli olması geçmişte hayvancılığı en önemli geçim kapısı yapmıştı. Ancak değişen ve gelişen dünya, ayrıca tarım ve hayvancılığın insanlara kısıtlı imkanlar sunması Şahinkaya’lıları eğitime sevk etti. Bunun sonucu olaraktan Şahinkaya köyü Çaykara’nın köyleri içerisinde üniversite mezunu oranı en yüksek köylerinden biri oldu.
Şahinkaya köyü yöremizin diğer köyleri gibi dağınık bir yerleşim yapısına sahiptir. Şahinkayalılar geleneklerine oldukça bağlıdırlar. Köyün ortak işlerinde bütünlük içinde hareket etmeleri Şahinkayalıların en önemli özelliklerindendir. Şahinkaya’da köy-mezra(mezire)-yayla ve yayla-mezra-köy göçebe yaşayışı halen devam etmektedir. Köyden Nisan ayı sonlarında mezraya çıkılır. Orada ortalama bir ay kalındıktan sonra köy ihtiyar meclisinin tespit edeceği –ki bu genelde Haziran ayının ilk haftası olur- tarihte toplu olarak ve aynı günde yaylaya çıkılır. Yayla aynı gün şenlenir ve aynı gün boşaltılır. Şahinkaya köyünde bilinen en eski dönemlerden beri yaylaya çıkış ve inişler köy ihtiyar meclisi kararı ile olur. Şahinkaya köyünün yaylası en az Şahinkaya kadar belki daha da meşhur Kuşmer yaylasıdır. Kuşmer yaylası Şahinkaya’ya 65 km uzaklıkta ve Bayburt ili Aydıntepe ilçesi sınırları içerisindedir. Yürüyerek on iki saat süren yayla yolculuğunu her Şahinkayalı Şahinkaya’da yaşasın veya yaşamasın ömründe bir kez tecrübe etmek, bu macerayı yaşamak ister. Yaylaya toplu olarak çıkan Şahinkaya halkı yoldaki konaklama yerlerinde çeşitli eğlencelerle yol yorgunluğunu unutmaya çalışır. Bu sayede Şahinkayalılarda sohbet ve geleneksel eğlence kültürü oldukça gelişmiştir. Fakat son dönemlerde yayla yolculukları kamyonlarla yapılmaya başlanınca göçe bağlı olarak oluşan gelenekler, seyir ve eğlenceler unutulmaya yüz tutmuş durumdadır.
Kuşmer yaylası Şahinkaya köyü tüzel kişiliğine tapulu, 16000 Hektar arazi üzerinde kurulmuş ve 420 haneden oluşmuştur. Hane sayısı her yıl yapılmakta olan inşaatlarla artmaktadır. Yaylada yol, su, elektrik hizmetleri tamamlanmış olup, yayla adeta gelişmiş bir belde görünümüne kavuşturulmuştur. Yaylada köy tüzel kişiliğine tapulu olduğundan sadece Şahinkayalı olanlar iskan hakkına sahiptir. Kuşmer yaylası tapusu olduğu bilinen tek yayladır. Kuşmer yaylası köyün aksine toplu yerleşim arz eder. Yaylada dükkanlar, dinlenme parkı, misafirhane gibi sosyal amaçlı yapılar da mevcuttur.
Yaylada herkesin eşit olarak hak sahibi olduğu ortak bir çayır bulunur. Çayır imece usulü ile biçilir ve elde edilen ürün imeceye katılanlar arasında eşit olarak paylaştırılır. Yayla ortak çayırı biçildikten sonra Ağustos ayının ikinci haftasında Kuşmer yaylası şenlikleri düzenlenir. On yıldır devam eden şenlikleri Şahinkaya Kuşmer Yaylası Kültür ve Spor Derneği düzenler. Şenliklere yöremiz ses ve saz sanatçıları katılır. Köy dışında yaşayan Şahinkayalılar izinlerini özellikle şenlik haftasına denk getirmek suretiyle hasret giderirler.
Şahinkaya’da gençlerin eğitim kültür ve sosyal seviyeleri her geçen gün yükselmektedir. Ayrıca Şahinkaya gençleri sportif faaliyetlerde de önemli başarılara imza atmışlardır. Şahinkayaspor futbol takımı Çaykara kaymakamlığınca düzenlenen köyler arası futbol turnuvasında şampiyonluk kupasını iki kez kazanıp sürekli zirveye oynayarak adından her zaman söz ettirmiştir.